Toolbox: Hoogwerker

donderdag 1 januari 2009 

Nog steeds zijn er bedrijven waar een hoogwerker wordt gezien als een stuk gereedschap voor algemeen gebruik en waar iedereen gebruik van mag maken. Daarentegen is er waarschijnlijk geen directeur in Nederland die één van zijn medewerkers toestemming zou geven om zonder geldig rijbewijs met de dure directieauto te rijden. De prijs van een hoogwerker ligt in dezelfde orde van grootte als die van de directieauto. Een niet-geschoolde en onervaren medewerker kan met een hoogwerker heel wat schade aan zijn omgeving of zichzelf aanrichten. De wetgever ziet het werken met een hoogwerker dan ook als een risicovolle taak.

Een hoogwerker is een verplaatsbaar hefwerktuig ingericht voor het heffen van personen en eventueel goederen. Het platform kan bewegen in diverse richtingen.
De hoogwerker is bedoeld om een tijdelijke en veilige werkomgeving op hoogte te creëren.

Er zijn diverse soorten hoogwerkers. Hieronder staat hoe hoogwerkers worden ingedeeld.

Hoogwerkers worden elektrisch aangedreven, via netspanning of via accu’s of middels een verbrandingsmotor.

De keuze voor een bepaald type wordt bepaald door:

• De werkhoogte waarop de werkzaamheden worden uitgevoerd;
• De aard van de werkzaamheden;
• Welke ruimte beschikbaar is om de onderwagen te plaatsen, bv. magazijnpad van slechts 1,5 meter breed;
• De ondergrond waarop de hoogwerker wordt geplaatst;
• De plaats waar de werkzaamheden worden uitgevoerd, binnen, buiten, boven obstakels enz.

Instructieboek en hoogwerkerboek
Naast een instructieboek hoort bij een hoogwerker een hoogwerkerboek. In het hoogwerkerboek worden de keuringen, ingrijpende veranderingen en uitgevoerde reparaties bijgehouden.

Instructie
De gebruiker van de hoogwerker moet weten wat de gevaren zijn voor zichzelf en voor zijn omgeving en moet bevoegd zijn voor het werken met een hoogwerker. De gebruiker is bevoegd als hij gezond is, als hij deskundig is (met andere woorden moet aantoonbaar instructie hebben gehad), de bedrijfsleiding moet hem schriftelijk hebben aangesteld en hij moet ouder zijn dan 18 jaar.

Persoonlijke beschermingsmiddelen
Het is raadzaam om een veiligheidsharnas bij het gebruik van een telescoop of knikarm hoogwerker te dragen. De veiligheidslijn moet op een door de fabrikant aangegeven bevestigingspunt in de werkbak worden vastgemaakt. Loshangende kleding kan vastraken achter bedieningshendels of draaiende delen van de machine. De overige PBM’s dienen overeenkomstig de (plaatselijke) bepalingen gehanteerd te worden, bijv. helm, handschoenen en veiligheidsschoenen.

Veilig gebruik
Als voor het eerst met een nieuwe of een ander type hoogwerker werkzaamheden worden verrichten, lees dan altijd eerst de gebruikershandleiding door over hoe deze bediend, geïnspecteerd en onderhouden dient te worden. De gevarenstickers maken aan de gebruiker duidelijk, waaraan hij zich dient te houden.

Stabiliteit
Veel ongevallen met hoogwerkers zijn te wijten aan gebrek aan stabiliteit van de opgestelde hoogwerker. Let bij de stabiliteit van de hoogwerker op de volgende zaken:

• Gebruik hoogwerkers alleen op een vlakke ondergrond;
• Weet wat de veilige werkhoek is van de machine, de machines zijn over het algemeen beveiligd;
• Let altijd op de ondergrond, bijvoorbeeld een zachte bodem of een geroerde bodem (na graafwerkzaamheden)

Wind
Wind is één van de grootste vijanden bij het werken met een hoogwerker. De wind heeft veel invloed op de stabiliteit van de machine. Daarom is op de machine duidelijk vermeld tot welke windkracht mag worden gewerkt.

Wat mag niet met een hoogwerker
De hoogwerker is niet bedoeld om als lift te worden gebruikt. Even iemand op een dak afzetten is dus verboden. De werkzaamheden mogen alleen vanuit de werkbak worden uitgevoerd. De hoogwerker is ook geen heftruck om zware lasten mee te heffen.
Het is verboden de werkhoogte te verhogen, door op het werkplatform opstapjes, ladders of andere verhogingen te gebruiken. Ook mag niet op het hekwerk van de hoogwerker worden geklommen om werkzaamheden uit te voeren. Het is alleen toegestaan om te werken vanaf het werkplatform.

Afzettingen
De gebruiker van de hoogwerker is  er verantwoordelijk voor dat omstanders niet binnen het bereik van de machine kunnen komen. Er kan namelijk altijd iets uit de hoogwerker naar beneden vallen. Daarom moet de directe omgeving onder en rondom de hoogwerker worden afgezet. Hiervoor kunnen  linten, borden en pylonen worden gebruikt.

Onderhoud en controles
Om de bedrijfszekerheid en veiligheid van de hoogwerker te garanderen, dient deze goed te worden onderhouden. De gebruiker controleert dagelijks de machine op beschadigingen en/of vervormingen, de conditie van de banden, lekkages van olie en de bedieningsfuncties.
De leverancier pleegt het jaarlijkse onderhoud/inspectie aan de machine.

Parkeren
Aan het eind van de werkdag moet de hoogwerker op een geschikte plaats worden geparkeerd. Parkeer de hoogwerker niet op een helling of transportroutes, voor (nood)uitgangen en niet voor brandblusmiddelen. Zorg er tevens voor dat onbevoegden de machine niet kunnen gebruiken; door het afdekken van het bedieningspaneel, de hoofdschakelaar in de UIT stand te zetten, de contactsleutel te verwijderen en door alle serviceluiken af te sluiten.

‘Wees altijd alert op de risico’s die het werken met een hoogwerker, met zich meebrengen’.