Toolbox: Preventief Medisch Onderzoek

donderdag 2 december 2010 

Op basis van artikel 18 Arbeidsgezondheidskundig onderzoek van de Arbeidsomstandighedenwet zijn werkgevers verplicht om periodiek aan hun medewerkers een Preventief Medisch Onderzoek (afgekort PMO) aan te bieden. Hoe vaak een PMO dient te worden uitgevoerd is afhankelijk van de risico’s van het werk of de CAO die van toepassing is op de organisatie. Een PMO is erop gericht de risico's, die de arbeid voor de gezondheid van de werknemers met zich brengt, zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken.

In de praktijk krijgen we zowel van werkgevers als werknemers te horen wat het nut nu eigenlijk is van zo’n PMO. We doen al zoveel aan het voorkomen en verminderen van gezondheidsklachten? Deze toolbox is dan ook bedoeld om onduidelijkheden over het doel van het uitvoeren van een PMO weg te nemen.

Door bedrijven wordt onder andere een Risico Inventarisatie & Evaluatie gemaakt (RI&E). Daaruit volgt welke risico’s de werknemers lopen bij het uitvoeren van hun werkzaamheden. Vervolgens worden beheersmaatregelen geformuleerd, waarmee de risico’s worden geëlimineerd of gereduceerd.

Als we dit vertalen naar de praktijk, dan kan na de inventarisatie van de risico’s blijken dat werknemers blootgesteld worden aan lawaai. Vervolgens wordt dit risico geëvalueerd en wordt als beheersmaatregel het dragen van gehoorbescherming geformuleerd. Nu is het de vraag of deze beheersmaatregel echt voldoende is? Als werkgever wil je niet dat de medewerkers die voor jou gewerkt hebben na dertig jaar allemaal doof zijn. Ofwel als de gehoorbescherming niet effectief is wil je dat als werkgever en werknemer veel eerder signaleren. En dat kan door het laten uitvoeren van een Preventief Medisch Onderzoek welke veelal om de vier jaar wordt uitgevoerd. Uit de gehoortest kan dan volgen dat het gehoor van een enkele  medewerker achteruit is gegaan. Dat is dus een waarschuwing, waarop de vraag moet volgen: ‘Is de gehoorbescherming wel voldoende doelmatig en/of moeten andere aanvullende maatregelen  worden genomen om gehoorschade van deze ene medewerker en de andere medewerkers te voorkomen?’

Een PMO is dan ook om de volgende redenen zinvol:

• Het vroegtijdig ontdekken of er gezondheidsproblemen gaan ontstaan als gevolg van de werkzaamheden en het nemen van aanvullende preventieve maatregelen;
• De preventie van beroepsziekten of arbeidsgerelateerde klachten;
• Het bewaken en beschermen van de gezondheid van medewerkers.

Een PMO mag alleen worden uitgevoerd door een gecertificeerde arbodienst. De bedrijfsarts van de arbodienst adviseert de organisatie over de inhoud van zo’n PMO op basis van de RI&E. Als de organisatie akkoord gaat met het voorstel PMO van de arbodienst, dan worden de werknemers uitgenodigd om deel te nemen aan dit onderzoek. Zo’n onderzoek start veelal met een vragenlijst over je werk en je gezondheid. De vragenlijst kun je thuis invullen en terugsturen aan de bedrijfsarts. De bedrijfsarts bespreekt met jou de vragenlijst. Afhankelijk van de uitkomst van dit onderzoek en het gesprek met de bedrijfsarts, vindt wel of geen aanvullend onderzoek plaats. Dus gehoortesten, bloedprikken, etc.
Een medewerker is niet wettelijk verplicht om deel te nemen aan een ‘gewone’ PMO. Echter, voor bepaalde functies is de medewerker wel verplicht om deel te nemen, bijv. medewerkers die off shore werken of met röntgen straling werken.
De onderzoeksresultaten worden vertrouwelijk behandeld en beheerd door de arbodienst. De gegevens vallen onder het medisch beroepsgeheim. Dat houdt in dat de gegevens van het PMO slechts met jouw toestemming toegankelijk zijn voor de werkgever. Bij een deelname van meer dan 20 medewerkers kan een groepsrapportage worden gemaakt. Hiermee kunnen dreigend ziekteverzuim en toekomstige gezondheidsproblemen aan het licht worden gebracht. Aansluitend krijgt de werkgever advies over eventuele verbetering van werkomstandigheden. In de rapportage voor het bedrijf mag overigens geen informatie staan die tot individuele medewerkers te herleiden is.

Kortom, het PMO is nuttig omdat het kan worden gezien als een laatste periodieke signaleringsfunctie om mogelijke gezondheidsklachten die in de toekomst kunnen ontstaan, te voorkomen. Het PMO is zowel bedoeld voor de werkgever die in de toekomst geen toename wil in het ziekteverzuim van zijn werknemers en voor werknemers die gezond willen blijven.