Toolbox: RSI

donderdag 1 oktober 2009 

Repetitive Strain Injury, in het dagelijkse taalgebruik beter bekend onder de afkorting RSI, is een verzamelnaam voor klachten, symptomen en syndromen, die voorkomen in bovenrug, nek- en schoudergebied, armen, ellebogen, polsen, handen en vingers.
De klachten worden doorgaans veroorzaakt door repeterende bewegingen, een langdurige statische houding of een combinatie van beiden. Verder kunnen persoonsgebonden en werkgebonden factoren een belangrijke rol spelen bij het ontstaan, het verergeren of het in standhouden van RSI.

De afbeelding maakt ‘pijnlijk’ duidelijk dat er ergens in de evolutie van de mens iets vreselijk mis is gegaan. Een bouwvakker in de bouw, wordt geleerd hoe hij moet tillen. Van een beeldschermwerker wordt vaak verwacht dat hij/zij weet, hoe hij/zij op een gezonde manier achter zijn/haar scherm kan zitten. In deze toolbox wordt een aantal tips gegeven, waarmee klachten en belasting tijdens het computerwerk kunnen verminderen.

Neem tijd voor het inrichten van je werkplek
Een goed ingerichte werkplek is de eerste stap om RSI klachten te voorkomen.


Zithoogte
Stel de zithoogte van de stoel zo in dat de voeten plat op de grond staan, de onderbenen verticaal zijn en de hoek tussen boven- en onderbeen circa 90° is.

Rugleuning
Stel de hoogte van de rugleuning, zo in dat het onderste deel van de rug wordt gesteund.

Armleuning
Ontspan je schouders zodanig dat de onderarmen in horizontale stand nog net de armleggers raken.

Bureau
Stel de hoogte van het bureau zo in dat de hoogte van de armleuning van de stoel gelijk is aan de hoogte van het bureau en zorg voor voldoende beenruimte.

Beeldscherm
Ga recht voor het beeldscherm zitten en zorg dat de bovenzijde van het beeldscherm op ooghoogte staat. Het beeldscherm moet 50 á 70 cm van je ogen afstaan. Plaats het beeldscherm haaks op het raam, zodat je geen last hebt van hinderlijke spiegelingen of lichtinval.

Toetsenbord
Ga recht voor het toetsenbord zitten en plaats het toetsenbord 8 á 10 cm van de rand van het bureau. Probeer tijdens het typen je polsen recht te houden en voorkom dat je polsen te ver naar achteren buigen. Laat de polsen/handen tijdens het typen zweven boven het toetsenbord.

Documenthouder
Als je lang achtereen gegevens moet invoeren, gebruik dan een documenthouder, waarmee de tekst op papier op dezelfde ooghoogte staat als het beeldscherm.

Zorg voor een comfortabel binnenklimaat
Bij een goede werkplek hoort een comfortabel binnenklimaat, zonder storende/hinderlijke geluiden waardoor je je niet meer kan concentreren en een goede verlichting.

Wissel het gebruik van de muis af met sneltoetsen

• Veel ‘muizen’ leidt tot klachten. Door snel- en functietoetsen te gebruiken, kan het aantal muishandelingen verminderen.
• Leg de muis dichtbij het lichaam en het toetsenbord.
• Maak grotere bewegingen met de muis vanuit de elleboog en niet vanuit de pols.
• Leg de muis voor in de hand en laat de vingers ontspannen op de muisknoppen rusten (dus niet krampachtig erboven houden en niet knijpen).
• Zorg voor een goede instelling van de muissnelheid. Als meerdere muisbewegingen (optillen en opnieuw plaatsen) nodig zijn om de cursor over het beeldscherm te bewegen, is de muis te langzaam ingesteld. Staat de muis te snel ingesteld, dan schiet de cursor zelfs met een kleine beweging al over het doel heen.
• Stel het dubbel-klikken langzaam in.

Zorg voor rustmomenten
Wanneer er aaneengesloten wordt gewerkt achter een beeldscherm, houdt dan de volgende rustmomenten aan:

• Neem elke tien minuten een micropauze van twintig seconden;
• Neem ieder half uur een minipauze van een paar minuten;
• Neem na twee uur beeldschermwerk een pauze van tien minuten;
• Neem minimaal een half uur pauze per dag achter elkaar;
• Zit niet langer dan 6 uur per dag achter je scherm, met een laptop niet langer dan 2 uur.

Er zijn computerprogramma's die je helpen herinneren een pauze te nemen.

Stel je computer in
Computerprogramma's waar mee gewerkt wordt, hebben vaak veel handigheden waardoor je de computer makkelijker kunt bedienen. Te denken valt aan het instellen van lettertype en -grootte, zodat voorkomen wordt dat je naar het scherm moet buigen om de teksten te kunnen lezen.

Zorg voor afwisselend werk
Afwisselend werk vermindert niet alleen de werkdruk, maar het zorgt er ook voor dat je niet de hele dag achter het beeldscherm zit. Moeilijke taken zijn uitdagend, maar wie uitsluitend moeilijk werk moet verrichten, wordt te veel belast. Wie daarnaast ook gemakkelijke taken uitvoert, verzet niet alleen veel werk, maar werkt ook ontspannen. Die ontspanning verlaagt de kans op RSI. Bovendien: met meer afwisseling in taken is de kans groter dat de medewerker letterlijk meer in beweging moet komen.

Bewegen
Zorg ervoor dat je niet te lang achter je bureau blijft zitten. Lichaamsbeweging brengt de bloedsomloop op gang die nodig is om je bloedvaten in je vingertoppen en pezen van je onderarmen van vers bloed te voorzien en afvalstoffen af te voeren. Zet de printer zo ver dat je op moet staan om de print te halen, neem de trap naar de kantine, maak een wandeling in de pauze, sta op van je stoel, herschik je schoenveters, etc. Haal koffie voor je collega’s.

Pijn is een signaal, negeer het niet
Pijn is een signaal van het lichaam om je te laten weten dat er iets niet goed gaat. Negeren van de pijn en doorgaan op de weg die pijn veroorzaakt, kan tot meer pijn, schade aan het lichaam of zelfs tot ziekte leiden. Veel mensen hebben jong geleerd om pijn te negeren, omdat pijn hebben niet 'stoer' is. Maar waarom zou je pijn toestaan (en negeren), als je door het wegnemen van de oorzaak ook de pijn kwijt kunt zijn?!