Toolbox: Gegaste containers

donderdag 1 april 2010 

Beladen zeecontainers worden veelvuldig behandeld met gasvormige bestrijdingsmiddelen om beschadiging van de lading door aanwezigheid van ongedierte tegen te gaan. Tevens worden ladingen gegast om te voorkomen dat, met het hout dat voor verpakking van de goederen wordt gebruikt en de houten pallets waarop de lading is gestapeld, ongedierte wordt meegevoerd dat gezonde bomen aantast in de ontvangende landen.

Voor het uitvoeren van deze gassingen worden verschillende stoffen gebruikt, zoals: methylbromide, sulfurylfluoride, fosfine, chloorpicrine, 1,2 dichloorethaan, ammoniak, kooldioxide en koolmonoxide. Daarnaast kunnen in deze containers de volgende stoffen voor komen: formaldehyde, benzeen en tolueen. Deze stoffen komen uit de producten vrij of zijn bedoeld om schimmelen van de producten tegen te gaan. Al de genoemde stoffen zijn schadelijk voor de gezondheid.

Het verpakkingshout kan door middel van een warmtebehandeling op eenvoudige wijze worden ”vrijgemaakt” van ongedierte. Dit is een duurdere, maar mens en milieuvriendelijker manier die zelden wordt uitgevoerd.

In de afgelopen jaren hebben zich diverse incidenten voorgedaan waarbij werknemers van diverse bedrijven en de Nederlandse Douane na het openen van containers werden blootgesteld aan restanten van gasvormig bestrijdingsmiddel en/of andere schadelijke stoffen. Daarnaast kan ook explosiegevaar voor komen en bestaat er de mogelijkheid dat het zuurstofgehalte in de container te laag is. Het tekort aan zuurstof wordt veroorzaakt door oxidatie, bijvoorbeeld door transport van oxiderende materialen of door verdringing van de zuurstof door andere gassen.

Artikel 4.6 van het Arbobesluit vermeldt dat werkgevers moeten onderzoeken of er gevaar bestaat voor verstikking, bedwelming, vergiftiging, brand of explosie tijdens het betreden of lossen van containers. Een werkgever is dus verplicht om de nodige risico’s door onderzoek vast te leggen en de nodige maatregelen te nemen om deze risico’s weg te nemen of te beperken. Dit onderzoek en de nodige maatregelen worden in een “aanvullende” Risico Inventarisatie en Evaluatie (RI&E) vastgelegd. Belangrijk is dus dat medewerkers die met mogelijk gegaste containers werken, op tijd een gegaste container herkennen en weten wat ze moeten doen.

Hieronder volgt een stappenplan die medewerkers kunnen gebruiken om met gegaste containers om te gaan.

Stap 1
In deze stap worden zaken gecontroleerd waarvoor het niet nodig is de container te openen.

1. Ga na of er bij de vrachtbrief gegevens aanwezig zijn waaruit blijkt of de container gegast is.
2. Onderzoek de buitenzijde van de container en let op de volgende zaken:
   1. Stickers waaruit blijkt dat de container gegast is.
   2. Documenten waaruit blijkt dat de container gegast is.
   3. (Half) weggescheurde stickers
   4. Afgeplakte stickers.
   5. Afgeplakte roosters en kieren.
   6. Slangetjes die uit de container hangen.

Stap 2
Deze stap mag alleen worden genomen als er geen uiterlijke kenmerken zijn die er op wijzen dat de container gegast is. In deze stap wordt de container geopend, maar niet betreden. Belangrijk is dat medewerkers alert zijn op verdachte, vreemde of scherpe geuren. Indien een vreemde geur wordt waargenomen of als men iets vreemds ziet moet de deur onmiddellijk worden gesloten en de container door een waarschuwingssticker worden gemarkeerd. De container moet op een veilige plaats gezet worden op het buitenterrein en mag niet worden gelost. De container dient eerst bemeten en beoordeeld te worden door een opgeleide medewerker of een gespecialiseerd bedrijf.

Indien er tijdens de metingen concentraties worden waargenomen die boven de grenswaarde liggen, moet de container worden belucht/geventileerd. Daarna wordt er opnieuw gemeten. De container mag pas worden betreden als de concentraties onder de grenswaarden liggen en door de opgeleide medewerker of het gespecialiseerde bedrijf is vrijgegeven.

Stap 3
Indien in de vorige stap geen verdachte, vreemde of scherpe geuren zijn waargenomen kan de container worden betreden. Bij het betreden moet de medewerker opnieuw alert zijn op verdachte, vreemde of scherpe geuren. Daarnaast moet gelet worden op de aanwezigheid van verpakkingen van gassingsproducten zoals blikjes, buisjes, papiertjes, (plastic) zakjes, e.d. Dode insecten, asvormig stof en afgeplakte roosters aan de binnenzijde van de container kunnen wijzen op gassing. Indien dit wordt waargenomen moet de container onmiddellijk worden verlaten, de deuren worden gesloten en de container door een waarschuwingssticker worden gemarkeerd. De container moet op een veilige plaats gezet worden op het buitenterrein. De container dient eerst bemeten en beoordeeld te worden door een opgeleide medewerker of een gespecialiseerd bedrijf. De container mag pas worden betreden als de concentraties onder de grenswaarden liggen en door de opgeleide medewerker of het gespecialiseerde bedrijf is vrijgegeven.

Stap 4
Als in geen van de voorgaande stappen verdachte, vreemde of scherpe geuren zijn waargenomen en er geen verpakkingen van gassingsproducten zijn aangetroffen, kan begonnen worden met het lossen van de container. Tijdens het lossen is het belangrijk dat men alert blijft op verdachte, vreemde of scherpe geuren, verpakkingen van gassingsproducten, dode insecten, afgeplakte roosters aan de binnenzijde en asvormig stof. Indien iets vreemds, zoals hiervoor beschreven, wordt waargenomen moet de container onmiddellijk worden verlaten, de deuren worden gesloten en de container door middel van een waarschuwingssticker gemarkeerd. De container moet dan apart op een veilige plaats gezet worden op het buitenterrein en worden bemeten.