Medewerkers die veel achter een beeldscherm werken kunnen klachten krijgen aan armen, nek en schouders. Een goede werkplekinrichting en werkhouding zijn belangrijke factoren om klachten te voorkomen. Aan een medewerker in de bouw wordt geleerd hoe hij moet tillen. Van een beeldschermwerker wordt vaak verwacht dat hij/zij weet hoe hij/zij op een gezonde manier achter het beeldscherm moet zitten. Ook worden de risico’s nog wel eens onderschat. In deze toolbox lees je waar je op moet letten.

KANS versus rsi
Tegenwoordig wordt, als het gaat om klachten door beeldschermwerk, in plaats van over RSI (‘Repetitive Strain Injury’) vaak gesproken over KANS (chronische aandoeningen of klachten aan Armen, Nek en Schouders). RSI dekt niet de hele lading. De klachten ontstaan niet alleen door kort cyclisch repeterend werk, maar vooral door een verkeerde of verkrampte houding, eventueel versterkt door mentale spanningen als stress.

Gezondheidsrisico’s
Als in de jaren tachtig van de vorige eeuw is uit onderzoek gebleken dat beeldschermwerk tot gezondheidsklachten kan leiden. Het gaat hierbij vaak om pijn in spieren van de schoudergordel, armen en handen, vandaar de term KANS. Dergelijke klachten worden vaak veroorzaakt door onvoldoende doorbloeding van bovengenoemde spieren.

  • Bij beeldschermwerk spelen de volgende risico’s een rol:
  • Statische belasting van lichaam en hoofd, armen en handen;
  • Als de vingers boven de polsen uitkomen is irritatie mogelijk van peesscheden in het polsgewricht (carpaletunnelsyndroom);
  • De oogleden blijken nauwelijks te knipperen, waardoor de oogbol te droog wordt wat leidt tot oogvermoeidheid;
  • Beeldschermwerk stelt hoge eisen aan de interactie tijdens invoeren en uitlezen van gegevens;
  • De beeldschermindeling (grootte van de symbolen, het gebruik van kleuren) speelt een rol;
  • De werkomgeving is belangrijk: spiegelende, stoffige of te kleine beeldschermen, lichtcontrasten en slechte verlichting kunnen leiden tot gezondheidsklachten.

Neem tijd voor het inrichten van je werkplek
Een goed ingerichte werkplek is de eerste stap om klachten te voorkomen. Uitgangspunten zijn dat de schouders en nek ontspannen zijn en de rug en benen goed ondersteund. 

Zithoogte Stel de zithoogte van de stoel zo in dat de voeten plat op de grond staan, de onderbenen verticaal zijn en de hoek tussen boven- en onderbeen circa 90° is.

Rugleuning Stel de hoogte van de rugleuning, zo in dat het onderste deel van de rug wordt gesteund.

Armleuning Ontspan je schouders zodanig dat de onderarmen in horizontale stand nog net de armleggers raken.

Bureau Stel de hoogte van het bureau zo in dat de hoogte van de armleuning van de stoel gelijk is aan de hoogte van het bureau en zorg voor voldoende beenruimte.

Beeldscherm Ga recht voor het beeldscherm zitten en zorg dat de bovenzijde van het beeldscherm op ooghoogte staat. Het beeldscherm moet 50 á 70 cm van je ogen afstaan. Plaats het beeldscherm haaks op het raam, zodat je geen last hebt van hinderlijke spiegelingen of lichtinval.

Toetsenbord  Ga recht voor het toetsenbord zitten en plaats het toetsenbord 8 á 10 cm van de rand van het bureau. Probeer tijdens het typen je polsen recht te houden en voorkom dat je polsen te ver naar achteren buigen. Laat de polsen/handen tijdens het typen zweven boven het toetsenbord.

Documenthouder Als je lang achtereen gegevens moet invoeren, gebruik dan een documenthouder, waarmee de tekst op papier op dezelfde ooghoogte staat als het beeldscherm.

Werken op een laptop
Steeds meer bedrijven bieden hun medewerkers laptops aan. Laptops zijn gemaakt voor gemakkelijk vervoer, maar niet voor langdurig gebruik. Laptopgebruik vormt momenteel de grootste oorzaak van klachten. Beeldscherm en toetsenbord mogen niet aan elkaar vastzitten. Bij een laptop moet dus een los toetsenbord of een los beeldscherm worden gebruikt. Wanneer een laptop zonder los beeldscherm wordt gebruikt moet een laptopstandaard worden toegepast om het beeldscherm op de juiste kijkhoogte te zetten. Daarnaast wordt gebruik van een losse muis geadviseerd.

Flexplekken
In veel bedrijven wordt gewerkt met flexplekken. Deze werkplekken moeten gemakkelijk in hoogte verstelbaar zijn, zodat deze voor elke werknemer op de juiste manier kunnen worden ingesteld. Zorg ook als je thuis werkt voor een goed ingestelde werkplek.

Bedrijfsarts
Voor advies over beeldschermwerk kun je ook terecht op het spreekuur bij de bedrijfsarts. Wanneer je veel achter een beeldscherm werkt is je werkgever verplicht om je periodiek een oogonderzoek aan te bieden. Dit verloopt meestal ook via de bedrijfsarts.

Bronnen
Arbo-Informatieblad 2
http://www.arboportaal.nl/onderwerpen/fysieke-belasting/statische-werkhouding/beeldschermwerk.html
http://www.arbokennisnet.nl/images/dynamic/Dossiers/RSI_Beelschermwerk/D_Beeldschermwerk.pdf
http://www.rsi-alert.nl/
http://www.rsi-alert.nl/werkhouding.htm.php

Onderschat de risico’s van beeldschermwerk niet en zorg voor een goed ingerichte werkplek! 

Bekijk & download productblad