In ons dagelijkse werkzame leven staan we het grootste deel van de dag stil bij veiligheid en het beperken van risico’s. We willen immers ’s avonds weer gezond naar huis. U staat er nu waarschijnlijk nog niet bij stil, maar over ongeveer een tweetal weken bezoeken weer veel medewerkers een Spoed Eisende Hulp afdeling………….! In deze toolbox geven we tips voor het veilig omgaan met vuurwerk.

Vuurwerk slachtoffers
Elk jaar vallen er weer gewonden of zelfs doden tijdens of als gevolg van het afsteken van vuurwerk.
Op 4 januari 2017 komt een man in Meppel om het leven nadat vuurwerk in zijn gezicht ontploft. In 2013 gebeurde dit bij een man in Medemblik. In 2011 komt een omstander om door een vuurwerkbom.
Tijdens de jaarwisseling van 2016/2017 hebben zich 473 slachtoffers van vuurwerkongevallen bij ziekenhuizen gemeld. De aard van de verwondingen was minder ernstig dan in 2015. Een iets lager percentage moest worden opgenomen in het ziekenhuis. Wel zijn vorig jaar fors meer omstanders (61%) slachtoffer geworden dan personen die zelf vuurwerk afstaken (39%). Slachtoffers liepen vooral oogletsel op (36%), maar ook letsel aan handen en/of vingers (24%).
Onlangs is er een rapport verschenen van de Onderzoeksraad voor Veiligheid. Met elk jaar zo’n 500 gewonden gecombineerd met vele meldingen van overlast en vernielingen en geweld tegen hulpverleners concludeert de Raad dat Oud en Nieuw op veel plaatsen in Nederland het onveiligste feest van het jaar is. De Raad pleit ervoor knalvuurwerk en vuurpijlen te verbieden en roept gemeenten op om op centrale plekken professionele vuurwerkshows te organiseren. Slechts enkele gemeentes doen dit al. Ook stellen sommige gemeentes vuurwerkvrije zones in.

Veiligheid op het werk… ook thuis!
Als we zoveel letsel als gevolg van bedrijfsongevallen op één dag zouden hebben, dan zou het hele bedrijfsleven op zijn kop staan en alle vakbonden uitrukken. Tijdens het werk doen we er alles aan om weer veilig en gezond huiswaarts te keren. Waarom nemen we thuis dan van die onverantwoorde risico’s en zelfs met onze eigen kinderen? Zij zijn immers onschuldige en slechts nieuwsgierige toeschouwers (de omstanders).
De meeste ongelukken met vuurwerk gebeuren door onverantwoordelijk gedrag, waarbij vaak alcohol ook een factor is die meespeelt. Mensen steken vuurwerk niet op de juiste manier af en/of gebruiken niet de juiste hulpmiddelen.
Koop een veiligheidsbril en draag hem ook!
Afgelopen jaarwisseling is er voor 68 miljoen euro aan vuurwerk de lucht in gegaan.  De mensen die vuurwerk kopen geven hier gemiddeld € 45,- aan uit. Een klein deel van de mensen die vuurwerk kopen geven meer dan € 100,- uit aan vuurwerk. Ondanks deze grote bedragen wordt er nagenoeg geen geld besteed aan veiligheidsmiddelen. Het uitgeven van € 5,- aan een veiligheidsbril kan toch niet teveel zijn voor onze eigen veiligheid en die van onze dierbaren. Wel worden elk jaar meer veiligheidsbrillen verkocht, maar veel mensen zetten die uiteindelijk niet op. Ook zetten omstanders niet altijd een veiligheidsbril op. Daardoor ontstaan toch nog veel gevallen van oogletsel.
Ieder jaar wijzen campagnes opnieuw op het veilig omgaan met vuurwerk. De campagne ‘4 vuurwerk  veilig’ wijst basisschoolleerlingen en jongeren op veilig omgaan met vuurwerk. Basisschoolkinderen steken zelf geen vuurwerk af, maar staan er vaak wel bij en moeten zich dus net zo goed beschermen.

Voorbereiding
• Maak nooit zelf vuurwerk! Experimenteren met vuurwerk is levensgevaarlijk.
• Bewaar vuurwerk op een droge en koele plaats (bij voorkeur buitenshuis), buiten het bereik van kinderen en nooit in je broek- of jaszak.
• Dit doen mensen niet graag, maar lees de afsteekinstructie. Zo weet je van tevoren hoe je het vuurwerk veilig kunt afsteken en hoef je het niet op het moment zelf te doen. Zorg dat je iets hebt om vuurpijlen in te zetten of om potten stabiel neer te zetten.
• Koop geen illegaal vuurwerk! Koop alleen bij officiële verkooppunten op 28, 29 of 30 december. Koop tevens veiligheidsbrillen voor jezelf en omstanders.

Tijdens het afsteken
• Vuurwerk afsteken mag op 31 december van 18:00 uur tot 1 januari 02:00 uur.
• Steek vuurwerk altijd buiten af, nooit binnen.
• Draag een veiligheidsbril (als je zelf vuurwerk afsteekt, maar ook als je omstander bent en slechts toe kijkt)!
• Draag geen brandbare kleding of een capuchon.
• Steek altijd maximaal één stuk vuurwerk tegelijk af.
• Steek geen vuurwerk uit je hand af. Vuurwerk wordt vaak in de hand afgestoken en dan weggegooid. Dat is ronduit gevaarlijk, omdat nooit met zekerheid te voorspellen valt wanneer het vuurwerk zal ontploffen en waar het precies terecht zal komen.
• Zet siervuurwerk altijd stevig en stabiel neer op een vlakke ondergrond (en niet op de stoeprand!)
• Zet pijlen altijd in een fles, half gevuld met zand of water. Vuurwerk dat de lucht inschiet veroorzaakt namelijk vaak ongelukken omdat het een andere koers volgt dan de bedoeling was.
• Sla voor grote vuurpijlen een pvc-buis in de grond. Bijna alle vuurpijlenpakketten bevatten tegenwoordig een pvc-buis
• Zet vuurwerkpotten altijd klem tussen 2 stenen of gebruik een vuurwerkklem.
• Let op omstanders (mens en dier).
• Een ander misverstand is vuurwerk voor kinderen, sterretjes bijvoorbeeld. Ook al noemen ze die wel eens kindervuurwerk of koud vuur, ONZIN! Koud vuur bestaat niet, dus ook sterretjes zijn gevaarlijk: het brandende deel heeft een temperatuur van 1.500 °C!
• Let op de windrichting.
• Houd vuurwerk buiten het bereik van kinderen.
• Steek vuurwerk aan met een aansteeklont, sigaret of sigaar.
• Neem voldoende afstand, minstens 6 meter.

Na het afsteken
• Steek weigeraars (vuurwerk dat niet is afgegaan) nooit opnieuw aan: de lont kan al zover zijn opgebrand dat het vuurwerk bij een hernieuwde poging direct explodeert.
• Maak vuurwerkafval onschadelijk door het in water te dompelen of gooi er een emmer water over.
• Ruim vuurwerkafval, nadat je het onschadelijk hebt gemaakt, meteen op. Je kunt het gewoon bij het huisvuil doen.
• Houd brandwonden minstens 10 minuten onder lauw, zacht stromend water.
• Neem het zekere voor het onzekere en draag een veiligheidsbril.

Bronnen:
https://www.volkskrant.nl/binnenland/vernietigend-rapport-over-consumentenvuurwerk-is-dit-het-kantelpunt~a4542769/
https://www.volkskrant.nl/binnenland/slechts-handvol-gemeenten-organiseert-vuurwerkshow-vuurwerkvrije-zone-populairder~a4541770/
https://www.veiligheid.nl/organisatie/actueel/nieuws/omstanders-vaker-slachtoffer-van-vuurwerk
https://www.nrc.nl/nieuws/2016/12/31/nederlanders-kopen-opnieuw-meer-vuurwerk-a1539229
https://www.veiligheid.nl/vuurwerk/veiligheidstips
https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/vuurwerk/vraag-en-antwoord/wat-moet-ik-weten-als-ik-vuurwerk-ga-afsteken
http://www.trosradar.nl/nieuws/archief/detail/article/koop-niet-alleen-veiligheidsbril-draag-hem-ook/?no_cache=1

Arbo Support wenst u allen een veilige jaarwisseling en een veilig en gezond 2018!

Bekijk & download productblad