In ons dagelijkse werkzame leven staan we het grootste deel van de dag stil bij veiligheid en het beperken van risico’s. We willen immers ’s avonds weer gezond naar huis. U staat er nu waarschijnlijk nog niet bij stil, maar over ongeveer een tweetal weken bezoeken weer veel medewerkers een Spoed Eisende Hulp afdeling………….!  In deze toolbox geven we tips voor het veilig omgaan met vuurwerk.

Dodelijke ongevallen

Elk jaar vallen er weer gewonden of zelfs doden tijdens of als gevolg van het afsteken van vuurwerk. Op 30 december 2017 vond een dodelijk ongeval plaats door vuurwerk. Vermoedelijk ging dit om illegaal vuurwerk. Dit gebeurde voor de ogen van de kinderen van het slachtoffer en andere kinderen uit de buurt. Op 4 januari 2017 kwam een man in Meppel om het leven nadat vuurwerk in zijn gezicht ontploft. In 2013 gebeurde dit bij een man in Medemblik. In 2011 komt een omstander om door een vuurwerkbom.

Letsel ongevallen

Tijdens de jaarwisseling van 2017/2018 hebben zich 434 slachtoffers van vuurwerkongevallen bij ziekenhuizen gemeld. De meest voorkomende letsels waren, evenals de jaren ervoor, brandwonden (36%) en oogletsel (27%). Dit jaar liepen minder mensen oogletsel op dan vorig jaar. Opvallend hierbij is dat boven de 15 jaar veel vaker (34%) oogletsel werd opgelopen dan onder de 15 jaar (14%). Mogelijk is dit een gevolg van het steeds vaker dragen van een vuurwerkbril door kinderen.

Knalvuurwerk is verantwoordelijk voor bijna de helft van de letsels. Dat is onevenredig veel, want het wordt maar door 20 % van de huishoudens gekocht. Daarnaast werd 22 % van de ongevallen veroorzaakt door illegaal vuurwerk en 78 % door legaal vuurwerk, een vergelijkbare verdeling als tijdens de vorige jaarwisseling. 

Onveiligste feest van het jaar

In 2017  is er een rapport verschenen van de Onderzoeksraad voor Veiligheid. Met elk jaar zo’n 500 gewonden gecombineerd met vele meldingen van overlast en vernielingen en geweld tegen hulpverleners concludeert de Raad dat Oud en Nieuw op veel plaatsen in Nederland het onveiligste feest van het jaar is. De Raad pleit ervoor knalvuurwerk en vuurpijlen te verbieden en roept gemeenten op om op centrale plekken professionele vuurwerkshows te organiseren. Slechts enkele gemeentes doen dit al. Ook stellen sommige gemeentes vuurwerkvrije zones in. Vanaf de komende jaarwisseling gelden extra eisen aan de verkoop en het afsteken van vuurpijlen (zie volgende pagina). De Inspectie voor de Leefomgeving gaat vuurwerk, voordat het te koop is, intensief en nog gerichter testen. Vanaf de jaarwisseling 2019-2020 wordt het voor verkopers van consumentenvuurwerk verplicht om gratis veiligheidsbrillen en aansteeklonten aan klanten mee te geven.

Veiligheid op het werk… ook thuis!

Als we zoveel letsel als gevolg van bedrijfsongevallen op één dag zouden hebben, dan zou het hele bedrijfsleven op zijn kop staan en alle vakbonden uitrukken. Tijdens het werk doen we er alles aan om weer veilig en gezond huiswaarts te keren. Waarom nemen we thuis dan van die onverantwoorde risico’s en zelfs met onze eigen kinderen? Zij zijn immers onschuldige en slechts nieuwsgierige toeschouwers (de omstanders).
De meeste ongelukken met vuurwerk gebeuren door onverantwoordelijk gedrag, waarbij vaak alcohol ook een factor is die meespeelt. Mensen steken vuurwerk niet op de juiste manier af en/of gebruiken niet de juiste hulpmiddelen.

Koop een veiligheidsbril en draag hem ook!

Afgelopen jaarwisseling is er voor 68 miljoen euro aan vuurwerk de lucht in gegaan.  De mensen die vuurwerk kopen geven hier gemiddeld € 45,- aan uit. Een klein deel van de mensen die vuurwerk kopen geven meer dan € 100,- uit aan vuurwerk. Ondanks deze grote bedragen wordt er nagenoeg geen geld besteed aan veiligheidsmiddelen.

Het uitgeven van € 5,- aan een veiligheidsbril kan toch niet te veel zijn voor onze eigen veiligheid en die van onze dierbaren. Wel worden elk jaar meer veiligheidsbrillen verkocht, maar veel mensen zetten die uiteindelijk niet op. Ook zetten omstanders niet altijd een veiligheidsbril op. Daardoor ontstaan toch nog veel gevallen van oogletsel.
Ieder jaar wijzen campagnes opnieuw op het veilig omgaan met vuurwerk. Zo zijn er videoclips([1]) en radiocommercials gemaakt van ‘Knalplanga’ en is er op Veiligheid.nl gratis een lespakket aan te vragen met vuurwerktips. Ook is op vuurwerkcheck.nl veel informatie te vinden.

Voorbereiding

  • Maak nooit zelf vuurwerk! Experimenteren met vuurwerk is levensgevaarlijk.
  • Bewaar vuurwerk op een droge en koele plaats (bij voorkeur buitenshuis), buiten het bereik van kinderen en nooit in je broek- of jaszak.
  • Dit doen mensen niet graag, maar lees de afsteekinstructie. Zo weet je van tevoren hoe je het vuurwerk veilig kunt afsteken en hoef je het niet op het moment zelf te doen.
  • Zorg dat je een goed gekeurde standaard hebt om vuurpijlen in te zetten en dat je hulpmiddelen hebt om potten stabiel neer te zetten.
  • Koop geen illegaal vuurwerk! Koop alleen consumentenvuurwerk([2]) en bij officiële verkooppunten ([3]) op 28, 29 of 31 december. Koop tevens veiligheidsbrillen voor jezelf en omstanders.

Tijdens het afsteken / nieuwe regels vuurpijlen!!

  • Vuurwerk afsteken mag op 31 december van 18:00 uur tot 1 januari 02:00 uur.
  • Steek vuurwerk altijd buiten af, nooit binnen.
  • Draag een veiligheidsbril (als je zelf vuurwerk afsteekt, maar ook als je omstander bent en slechts toe kijkt)!
  • Draag geen brandbare kleding of een capuchon.
  • Steek altijd maximaal één stuk vuurwerk tegelijk af.
  • Steek geen vuurwerk uit je hand af. Vuurwerk wordt vaak in de hand afgestoken en dan weggegooid. Dat is ronduit gevaarlijk, omdat nooit met zekerheid te voorspellen valt wanneer het vuurwerk zal ontploffen en waar het precies terecht zal komen.
  • Zet siervuurwerk altijd stevig en stabiel neer op een vlakke ondergrond (en niet op de stoeprand!)
  • Zet vuurpijlen in een goedgekeurde standaard. Verkopers moeten bij de verkoop van vuurpijlen een goedgekeurde standaard mee leveren. Het is vanaf nu verboden om iets anders te gebruiken, zoals een lege fles of buis in de grond!
  • Zet vuurwerkpotten altijd klem tussen 2 stenen of gebruik een vuurwerkklem.
  • Let op omstanders (mens en dier).
  • Een ander misverstand is vuurwerk voor kinderen, sterretjes bijvoorbeeld. Ook al noemen ze die wel eens kindervuurwerk of koud vuur, ONZIN! Koud vuur bestaat niet, dus ook sterretjes zijn gevaarlijk: het brandende deel heeft een temperatuur van 1.500 °C!
  • Let op de windrichting.
  • Houd vuurwerk buiten het bereik van kinderen.
  • Steek vuurwerk aan met een aansteeklont, sigaret of sigaar.
  • Neem voldoende afstand, minstens 6 meter.

Na het afsteken

  • Steek weigeraars (vuurwerk dat niet is afgegaan) nooit opnieuw aan: de lont kan al zover zijn opgebrand dat het vuurwerk bij een hernieuwde poging direct explodeert.
  • Maak vuurwerkafval onschadelijk door het in water te dompelen of gooi er een emmer water over.
  • Ruim vuurwerkafval, nadat je het onschadelijk hebt gemaakt, meteen op. Je kunt het gewoon bij het huisvuil doen.
  • Houd brandwonden minstens 10 minuten onder lauw, zacht stromend water.
  • Neem het zekere voor het onzekere en draag een veiligheidsbril.

Bronnen:

https://www.veiligheid.nl/organisatie/actueel/nieuws/cijfers-vuurwerkgewonden-2017-2018   
https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/vuurwerk/vraag-en-antwoord/wat-moet-ik-weten-als-ik-vuurwerk-koop
https://www.volkskrant.nl/binnenland/vernietigend-rapport-over-consumentenvuurwerk-is-dit-het-kantelpunt~a4542769/   
https://www.ad.nl/binnenland/zeker-13-grote-gemeenten-hebben-deze-jaarwisseling-vrijwillig-vuurwerkvrije-zones~a9d02c7b/
https://www.veiligheid.nl/vuurwerk/veiligheidstips
http://www.trosradar.nl/nieuws/archief/detail/article/koop-niet-alleen-veiligheidsbril-draag-hem-ook/?no_cache=1
https://vuurwerkcheck.nl/consumenten
https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/vuurwerk/campagne-voor-veilig-gebruik-vuurwerk
https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/vuurwerk

 

 

 

 

 

Arbo Support wenst u allen een veilige jaarwisseling en een veilig en gezond 2019!

 

[1] https://www.youtube.com/watch?v=qPOHLRnRFDk

[2] Consumentenvuurwerk moet de aanduiding ‘Geschikt voor particulier gebruik’ hebben. Ook moet het vuurwerk een vermelding of afbeelding hebben van de effecten.

[3] Deze zijn te herkennen aan een bordje met de tekst: ‘Verkoop vuurwerk. Roken en open vuur verboden’. Zoek erkende verkopers via https://vuurwerkcheck.nl/winkels

 

Bekijk & download productblad