VERPLICHTINGEN
Werkgevers moeten zorgen voor een veilige werkplek voor medewerkers en derden. De basis hiervoor is de risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E). Wanneer meer werkgevers op een project werken dan moeten de veiligheidsmaatregelen en afspraken tussen deze werkgevers worden afgestemd. Maatregelen moeten worden genomen volgens de arbeidshygiënische strategie, waarbij bronmaatregelen de voorkeur hebben boven collectieve maatregelen, individuele maatregelen en het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen. Werkgevers moeten afspraken maken over wat te doen bij calamiteiten en zij dienen een BHV-organisatie opzetten. Voor zowel de ontwerpfase als de uitvoeringsfase moet een V&G coördinator worden aangewezen. In de toolbox V&G verantwoordelijkheden in de keten gaan we dieper in op de taken van de betrokken partijen en functionarissen.
De RI&E en afspraken over een project moeten worden vastgelegd in een V&G plan. In de toolbox V&G plan staat beschreven wat de wettelijke eisen zijn aan een V&G plan voor de ontwerp- en uitvoeringsfase. Bij wijzigingen in de organisatie, de aanpak of de gebruikte middelen moet het V&G plan worden aangepast. Medewerkers en derden moeten worden voorgelicht over de risico’s en de te nemen veiligheidsmaatregelen en de werkgevers moeten toezien op veilig werken.

De basis: de RI&E
Een goede RI&E is van essentieel belang voor het veilig kunnen uitvoeren van projecten. De risico’s van alle werkplekken en alle werkzaamheden moeten in kaart worden gebracht en worden beoordeeld. Op basis daarvan moeten veiligheidsmaatregelen genomen worden. Wordt er bijvoorbeeld gewerkt met schadelijke stoffen? Of moet er op hoogte worden gewerkt? Vinden daaronder werkzaamheden plaats? Moet er aan installaties gewerkt worden?
Elke specifieke situatie dient in de RI&E beoordeeld te zijn. De gevaren moeten worden benoemd, de risico’s gewogen en eventuele aanvullende veiligheidsmaatregelen moeten worden vastgesteld en uitgevoerd.
Hoe gaat het in de praktijk?
Eerder dit jaar kwam in het nieuws dat V&G plannen in een groot deel van de gevallen niet op orde zijn2. Regelmatig zijn de plannen niet specifiek genoeg uitgewerkt voor het betreffende project. Ook is vaak onvoldoende duidelijk wie verantwoordelijk is voor de V&G-coördinatie en wordt veiligheid te weinig gezamenlijk aangepakt1. De algemene ervaring leert dat er nog regelmatig zaken mis gaan:

Een V&G plan wordt gezien als formaliteit en snel in elkaar gezet;
De RI&E wordt in algemene termen beschreven en niet project specifiek;
De behandeling van rest-gevaren en rest-risico’s uit het ontwerp ontbreekt in de uitvoeringsfase;
Niet alle bedrijven zijn bekend met de wettelijke verplichtingen voor V&G op projecten;
De coördinatoren ontwerpfase en uitvoeringsfase worden niet aangewezen of worden wel aangewezen maar kennen hun taken niet of voeren die taken slechts voor een deel uit;
Er is een ontoereikende BHV-organisatie: men vermeldt slechts het aantal BHV-ers, maar de BHV-organisatie is niet gebaseerd op analyse van redelijkerwijs te voorziene calamiteiten (de RI&E-BHV ontbreekt);
Afspraken over communicatie ontbreken;
De V&G-interacties tussen verschillende werkgevers zijn niet beoordeeld: gevaren, risico’s en maatregelen zijn niet beschreven over gelijktijdig werken en kort na elkaar werken.
Natuurlijk gaan veel dingen ook goed, maar bovenstaande voorbeelden geven het belang aan van een goede V&G coördinatie op projecten. Genoeg werk te doen dus voor alle betrokken partijen!
Hoe zijn zaken geregeld op jouw project?
Bespreek de volgende vragen eens met de groep. Misschien kun je zelf nog meer vragen bedenken.

Ken je alle risico’s uit het ontwerp en in de uitvoeringsfase en zijn de benodigde veiligheidsmaatregelen genomen?
Kun je op jouw werkplek veilig werken?
Zijn de risico’s van gelijktijdig en kort na elkaar plaatsvindende werkzaamheden in kaart gebracht?
Zijn er waar mogelijk bronmaatregelen genomen?
Is er een V&G coördinator ontwerpfase aangewezen?
Is er een V&G coördinator uitvoeringsfase aangewezen?
Weet je wat je moet doen bij calamiteiten?
Hoe is toezicht geregeld?
Op deze manier wordt jullie kennis opgefrist. En misschien ontdekken jullie wel zaken die niet volledig duidelijk zijn of verbeterd moeten worden!

Bronnen
Arbowet art. 3, 5; 8, Arbobesluit art. 2.26-2.31, 2.35
Vraag & Antwoord Arbobesluit afdeling Bouwproces, Arbouw
http://www.arbokennisnet.nl/kennisdossier_bouwproces.html
Stichting Aanbestedingsinstituut Bouw & Infra
Rapport Instorting verdiepingsvloer B-Tower Rotterdam, De Onderzoeksraad voor Veiligheid

De veiligheidskundigen van Arbo Support kunnen u ondersteunen bij V&G coördinatie op uw projecten. Zij hebben veel ervaring in zeer diverse projecten.

Bekijk & download productblad