Op (bouw)projecten vinden werkzaamheden door verschillende bedrijven gelijktijdig of kort na elkaar plaats. De omstandigheden en werkzaamheden kunnen snel veranderen. Het is voor de veiligheid van groot belang dat de verantwoordelijkheden van alle partijen duidelijk zijn en correct worden uitgevoerd.

VERPLICHTINGEN IN DE KETEN
Eerder publiceerde Arbo Support een inleidende toolbox over V&G coördinatie. Dit keer komen de verschillende verantwoordelijkheden bij projecten aan bod. De verantwoordelijkheden van partijen op projecten zijn beschreven in het “Arbobesluit afdeling bouwproces”. Het doel van deze voorschriften is om zorg te dragen voor een goede V&G coördinatie in de gehele keten, vanaf het initiatief tot bouwen: in de ontwerpfase, in de uitvoeringsfase tot aan de opleverings-,beheer- en onderhoudsfase.

Ontwerpfase
Al in de ontwerpfase moet worden nagedacht over de V&G-aspecten bij de uitvoering van het ontwerp en tevens het beheer en onderhoud van het ontwerp. Hiertoe moet een risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E) worden uitgevoerd. De risico’s moeten zoveel mogelijk worden weggenomen door het nemen van maatregelen. Maatregelen moeten zoveel mogelijk aan de bron worden genomen. In de ontwerpfase spelen de opdrachtgever, de ontwerper en de coördinator ontwerpfase een rol.

Opdrachtgever
De opdrachtgever heeft in de ontwerpfase de volgende verantwoordelijkheden:

  • Zorgdragen voor kennisgeving aan de Inspectie SZW vóór aanvang van de bouwwerkzaamheden[1];
  • Uitvoeren RI&E en nemen van noodzakelijke maatregelen;
  • Restrisico’s opnemen in het V&G plan ontwerpfase[2];
  • Samenstellen V&G dossier met daarin bouwkundige en technische kenmerken die van belang zijn voor de veiligheid en gezondheid van de uitvoerders;
  • Wanneer het een bouwproject betreft waarop meer werkgevers werkzaam zijn: aanstellen van een coördinator ontwerpfase.
    De opdrachtgever wijst een uitvoerende partij aan en dient aan deze partij de RI&E, het bestek, het V&G plan en het V&G dossier op te leveren. Wat hier precies in moet staan leest u in de toolbox V&G-plan.

Ontwerper
De ontwerper moet zorgen dat het ontwerp veilig kan worden uitgevoerd, beheerd en onderhouden.

Coördinator ontwerpfase
De coördinator ontwerpfase coördineert de hierboven genoemde V&G-verplichtingen in de ontwerpfase. De opdrachtgever is eindverantwoordelijk voor deze verplichtingen.

Uitvoeringsfase
Bovenop de reeds getroffen maatregelen in de ontwerpfase moeten in de uitvoeringsfase veiligheidsmaatregelen worden vastgesteld voor de restrisico’s. De nadruk ligt op de coördinatie van de werkzaamheden door de verschillende werkgevers. De benodigde maatregelen moeten worden beschreven in het V&G plan uitvoeringsfase en vóór uitvoering worden getroffen. In de uitvoeringsfase spelen de uitvoerder(s) en de coördinator uitvoeringsfase een rol.

Uitvoerder
De verantwoordelijkheden van de uitvoerder (hoofdaannemer) zijn:

  • Aanspreken opdrachtgever op zijn verantwoordelijkheden wanneer het V&G plan, V&G dossier en/of bestek niet door hem worden opgeleverd;
  • Opstellen V&G plan uitvoeringsfase2;
  • Nemen van veiligheidsmaatregelen om een veilige werkplek te bieden voor zijn werknemers en de werknemers die in opdracht van hem werken (onderaannemers);
  • Organiseren samenwerking tussen de verschillende werkgevers;
  • Toezicht houden;
  • Voorkomen van toegang door onbevoegden op de bouwplaats;
  • Bij een bouwproject waarop meer werkgevers werkzaam zijn: aanwijzen van een coördinator uitvoeringsfase.

Coördinator uitvoeringsfase
De coördinator uitvoeringsfase coördineert de hierboven genoemde V&G-verplichtingen in de uitvoeringsfase. De uitvoerder blijft hiervoor eindverantwoordelijk.

Beheer- en onderhoudsfase
De ontwerper moet, in samenspraak met de opdrachtgever, zorgen dat het bouwwerk op een veilige manier beheerd en onderhouden kan worden. Hiervoor moeten de benodigde voorzieningen worden getroffen.

Bronnen:
Arbowet art. 3, 5; 8, Arbobesluit afdeling bouwproces (art. 2.26-2.31, 2.35)
Bouwbesluit 2012 (afdeling 6.12 art. 6.52 en 6.53 veilig onderhoud aan gebouwen)
Vraag & Antwoord Arbobesluit afdeling Bouwproces, Arbouw

De veiligheidskundigen van Arbo Support kunnen u ondersteunen bij V&G coördinatie op uw projecten. Zij hebben veel ervaring in zeer diverse projecten.

[1] bij projecten > 500 mandagen, duur > 30 werkdagen, > 20 werknemers

[2] bij risicovolle projecten (volgens richtlijn 92/57/EEG bijlage II) en bouwproject > 500 mandagen, duur > 30 werkdagen, > 20 werknemers

Bekijk & download productblad