Veilig werken op hoogte: valgordel wel of niet verplicht?

 

Even snel een defecte TL-buis vervangen, een loszittende magazijnstelling vastzetten of een blokkade boven in een liftsysteem opheffen. In elke warehouse komen dergelijke activiteiten voor. De makkelijkste oplossing om bij zulke moeilijk bereikbare plekken te komen, is natuurlijk met een heftruck personen te heffen. Uitdrukkelijk verboden. Tenzij het met een goedgekeurde hoogwerkbak gebeurt. En dan nog heerst er op de werkvloer veel onduidelijkheid. Is een valgordel nou wel of niet verplicht?

 

Vroeger kwam het vaker voor. Dan werd zonder blikken of blozen een collega op een pallet gezet, die vervolgens met de heftruck omhoog gehesen werd. Deze actie is door de Arbeidsinspectie inmiddels te gevaarlijk bevonden en wordt dus niet meer toegestaan. Dat wil uiteraard niet zeggen dat deze werkwijze niet meer wordt gebruikt. Het is immers goedkoop en lekker makkelijk. Deze gemakzucht wordt echter genadeloos afgestraft als er een ongeluk gebeurt. Een val van grote hoogte levert vrijwel zeker zwaar letsel op. De Arbeidsinspectie zal de onderneming hiervoor beboeten en de verzekering dekt de (vervolg)schade niet.

 

Met een hoogwerkbak of een mobiele hoogwerker zijn alle problemen dus opgelost. Toch laait er regelmatig een discussie op over het wel of niet gebruiken van valgordels. Verplicht is het zeker niet. Op de website van de Stichting Arbouw wordt hierover het volgende vermeld:

 

Moeten wij in een hoogwerker ook persoonlijke valbeveiliging gebruiken? Nee, het gebruik van persoonlijke valbeveiliging is niet verplicht, omdat het leuningwerk van de werkbak minimaal 1,10m hoog is. Echter, het gebruik van een veiligheidsgordel in knikhoogwerkers wordt dringend geadviseerd. De veiligheidslijn moet kort zijn, zodat het werk wel uitgevoerd kan worden, maar de werknemer niet uit de bak kan vallen. Dit advies geldt niet voor schaarhoogwerkers en hefsteigers.

 

Aanvulling op dit verhaal is dat indien de werkzaamheden vereisen dat met het bovenlichaam buiten de bak wordt gehangen, het dragen van een goede valgordel vanuit een risicobenadering verplicht moet worden gesteld. Dit ongeacht het type hoogwerker. Een beetje zoeken op internet wijst bovendien uit dat een valgordel overal wordt geadviseerd. Waarom dan toch die discussie? Omdat, zo menen velen, het in sommige situaties veiliger is om geen gordel te dragen. Bijvoorbeeld als de hoogwerker in een putje rijdt en omvalt. In dergelijke gevallen kan de persoon er tijdens de val, op twee meter hoogte, vaak nog op tijd uitspringen. Met een valgordel om is hij of zij waarschijnlijk te laat.

 

De BMWT sluit zich volledig aan bij de Stichting Arbouw en noemt dit geen argument. Het is een reden die ook wordt gebruikt door mensen die geen autogordel dragen. Zij hebben het eveneens over ongelukken waarin het niet dragen misschien wel veiliger was geweest. De zogenoemde uitzondering op de regel.