De keuzes die een opdrachtgever maakt bij het ontwerp van een project bepalen mede of de aannemer het project veilig en gezond kan uitvoeren. De opdrachtgever is verplicht om daar in het ontwerpproces over na te denken. Aanbestedingsdocumenten moeten dan ook informatie bevatten over zaken als eventuele bodemverontreiniging en de mogelijkheid om een veilig werkvak in te richten. Zo kan een aannemer inschatten of hij kan voldoen aan de verplichtingen voor veilige en gezonde arbeidsomstandigheden als hij het werk aanneemt.

Uit inspecties van de Inspectie SZW blijkt dat de aanbestedingsdocumenten van opdrachtgevers van projecten in de grond-, weg- en waterbouw in de regel niet voldoen aan de minimale vereisten van de Bouwprocesbepalingen van het Arbobesluit. Zowel de opdrachtgevers als de voor hen werkende ingenieursbureaus zijn zich niet bewust van de belangrijkste verplichtingen van opdrachtgevers in de ontwerpfase. Dit leidt tot onvolledige informatie voor aannemers op het terrein van veiligheid en gezondheid. Daardoor kunnen werknemers worden blootgesteld aan giftige stoffen of asbest in de grond, kunnen straatmakers fysiek te zwaar worden belast, of kan voor wegwerkers geen veilig werkvak worden ingericht.

De Inspectie SZW vindt dat opdrachtgevers en de voor hen werkende ingenieursbureaus het voorbereidingsproces van projecten in de grond-, weg- en waterbouw zodanig moeten inrichten dat zij de verplichtingen in de Arbowet gaan naleven.

De Inspectie SZW gaf in 2011- 2012 op ongeveer 200 bijeenkomsten voorlichting aan decentrale overheden, netbeheerders, telecombedrijven en ingenieursbureaus. In de eerste helft van 2013 heeft de Inspectie van 34 opdrachtgevers aanbestedingsdocumenten beoordeeld voordat het werk was gegund. Bij de inspecties heeft de Inspectie de ontwerpers aangesproken op hun verantwoordelijkheid voor de gevolgen van hun ontwerpen op het gebied van veilig en gezond werk. Er werden bestekken aangepast, veiligheid- en gezondheidsplannen werden alsnog opgesteld en besteksdocumenten werden compleet gemaakt. De Inspectie SZW voorkwam met deze interventies dat aannemers werden opgezadeld met arbeidsrisico’s die in de ontwerpfase voorkomen hadden kunnen worden. De Inspectie SZW gaat in 2014 opnieuw inspecties uitvoeren bij opdrachtgevers van projecten in de grond-, weg- en waterbouw.