Het is eindelijk zomer! De afgelopen week stegen de temperaturen. Tijdens het werk is dit niet altijd prettig, vooral niet wanneer je warme werkkleding draagt of fysiek zwaar werk uitvoert. Werken in extreme warmte kan bovendien gezondheidseffecten veroorzaken. In deze toolbox wordt besproken wat je kunt doen om veilig te werken onder warme omstandigheden.

Warmtebalans
Voor het optimaal functioneren van onze levensprocessen is een constante lichaamskerntemperatuur nodig van 37 °C. Dit wordt bereikt door warmteproductie en –afgifte in balans te houden. De warmtebelasting van de mens wordt bepaald door omgevingsfactoren (luchttemperatuur, luchtvochtigheid en windsnelheid), kleding, inspanningsniveau en persoonlijke factoren (zoals conditie, leeftijd en gebruik van medicatie).
Het lichaam heeft verschillende manieren om zich aan te passen aan warme omstandigheden, waaronder verwijding van de bloedvaten, zweten en afgifte van warmte via de ademhaling. Ook passen we onze kleding en ons gedrag aan bij hitte (dunnere kleding en minder fysieke inspanning).

Risico’s warmte
Enigszins verhoogde temperaturen kunnen zorgen voor comfortklachten en kunnen de alertheid, motivatie en productiviteit van medewerkers verlagen. Hierbij ontstaat geen gezondheidsschade.
Bij hogere binnentemperaturen (25-35 °C) bestaat er een verhoogde kans op hartinfarcten bij met name oudere medewerkers. Bij langdurig werken onder warme omstandigheden neemt het concentratievermogen af en daardoor neemt de kans op fouten en ongevallen toe.

Extreme warmte
Wanneer de regelmechanismen van ons lichaam tekortschieten bij warmtebelasting dan kan de lichaamskerntemperatuur stijgen en kan er gezondheidsschade optreden. Dit kan gebeuren bij het werken bij extreem hoge temperaturen. Effecten die kunnen optreden zijn:

  • Warmte-uitslag door een langdurig natte huid;
  • Hittekrampen in been- en buikspieren;
  • Hitte-uitputting doordat de bloedcirculatie de bloedvoorziening van spieren, hersenen en huid niet meer op peil kan houden. Bij stoppen van de inspanning is de kans op onwel worden groot;
  • Hitteberoerte die kan ontstaan uit een ernstiger wordende hitte-uitputting. De lichaamskerntemperatuur wordt extreem hoog (hoger dan 41 °C) en er treden beschadigingen op in het zenuwstelsel.

De Arbowet noemt geen temperatuurgrens waarboven niet gewerkt mag worden. De warmtebelasting wordt namelijk bepaald door zeer veel factoren zoals hierboven genoemd. De situatie moet per geval beoordeeld worden.

Kwetsbare groepen
Vooral voor kwetsbare groepen zoals zwangere werknemers, oudere werknemers, werknemers met een slechte conditie of met hart- en vaatziekten kan werken onder warme omstandigheden schadelijk zijn. Deze groepen verdienen daarom extra aandacht bij het nemen van maatregelen.

Veilig en prettig werken onder warme omstandigheden
Mogelijke maatregelen om veilig en prettig te werken onder warme omstandigheden zijn:

  • Wanneer de warmte wordt veroorzaakt door een warmtebron: bron afschermen of isoleren;
  • De werkplek ventileren (zonder dat tocht ontstaat);
  • Inspanningsniveau aanpassen door het werktempo te verlagen;
  • Werk-rust schema’s toepassen: hierbij wordt regelmatig pauze genomen in een koele ruimte;
  • Soepele kleding dragen met minder isolatie of betere ventilatie en goede waterdamp-transport;
  • Het bieden van koele dranken en een koele pauzeruimte;
  • Het bieden van regelmogelijkheden, zoals: zonwering, ramen die open kunnen, regelbare ventilatie, kledingkeuze, zelf werktempo bepalen;
  • Alert zijn op symptomen van warmtebelasting. Wanneer deze voorkomen, het werk stoppen en advies inwinnen bij de bedrijfsarts.

Werken in de zon
Bij buiten werken in de felle zon bestaat nog een ander risico: blootstelling aan UV-straling. Beschermende kleding en zonnebrandcrème kunnen hiertegen beschermen. In de Toolbox: zonnig weer vind je hier meer informatie over. Werken in de zon zonder hoofdbescherming kan bovendien leiden tot een zonnesteek.

Bronnen:
Arbokennisnet dossier Thermisch binnenklimaat
Arbokennisnet dossier Extreme hitte
http://www.arboportaal.nl/onderwerpen/fysische-factoren/klimaat/warmte.html
http://www.arboportaal.nl/onderwerpen/fysische-factoren/klimaat/zon-en-huid.html
Arbo-informatieblad 48
Arbeid & Gezondheid 2013

Bekijk & download productblad